بنتونیت متورم
بنتونیت متورم

بنتونیت Bentonite سنگی است که اساس آن متشکل از کانی شبه رس بلوری است که در اثر هوازدگی و دگرسانی شیمیایی همراه سنگ های آذرین (عموماً توف یا خاکستر آتشفشانی) تشکیل شده است. بنتونیت ها به صورت سدیمی (متورم شونده) یا کلسیمی (غیرمتورم شونده) براساس کاتیون های میان لایه ای و توانایی متورم شدن در آب طبقه بندی می شوند. بنتونیت ها با سدیم به عنوان کاتیون قابل تعویض قالب، توانایی متورم شدن بالایی را در آب نشان می دهند درحالیکه بنتونیت های با کلسیم به عنوان کاتیون قابل تعویض غالب، توانایی متورم شدن بسیار پایینی را نشان می دهند.

بنتونیت بدلیل خواص نرم بودن، تورم پذیري، کلوئیدي و خوب مخلوط شدن با آب، خمیري شدن، پلاستیك بودن، چسبندگی و چسبانندگی، جاذب بودن و غیره داراي مصارف پر شماري است. بنتونیت در گل حفاري، عامل چسباننده در ماسه هاي ریخته گري، جلوگیري از نفوذ آب از سدها و کانالها و استخرهاي آب، عامل شفاف کننده مایعات به خصوص آبمیوه ها، زلال کردن آب و صاف کردن مایعات از جمله پارافین، گندله کردن مواد معدنی از جمله سنگ آهن، گلوله کردن(پلت کردن) غذاي دام و حیوانات اهلی، ناقل در رنگها و سایر مواد اسپري شدنی چون سموم گیاهی و حیوانی، پرکننده در خیلی از صنایع از جمله کاغذ و رنگ و غیره، صنایع پاك کننده از جمله صابون سازي، تهیه بعضی از انواع سرامیك جهت تکمیل فرمول بدنه یا لعاب، تهیه سموم کشاورزي و دفع صنایع آفات نباتی، داروسازي، به عنوان فیلتر، به عنوان کاتالیزور، رنگبري روغنهاي صنعتی ، نفتی و خوراک ، جدا کردن صمغ از بنزین و لجن هاي اسیدي از روغن ها، آتش نشانی، صنعت کرم ابریشم، در معادن ذغال سنگ جهت فرونشاندن آتش و یا براي پوشش دیواره هاي محل استخراج شده جهت ممانعت از ورود هوا و ممانعت از خود سازي ذغال و غیره به کار می رود.